Ana Sayfa Genel 3 Kasım 2021 8 Görüntüleme

Vergi uzmanı anlattı: Türkiye’yi ‘kara bir kış’ mı bekliyor?

Türk-İş tarafından Ekim 2021 için açıklanan açlık ve yoksulluk hududunun 10.076 TL olduğu Türkiye’de; kur artışı ve enflasyon üzere etmenlerin neden olduğu ekonomik problemlerin konuşulması, yükselen fiyatlardan alınan vergi artışlarını da gündeme getirdi.

Bilhassa ‘Vergi Yöntem Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 14 Ekim’de yaşallaşmasıyla birlikte, Cumhurbaşkanına, motorlu taşıtlar ve tütün içeren eserlerden alınan Özel Tüketim Vergisi’ni (ÖTV) 3 katına kadar artırma yetkisinin verilmesi tartışmalara neden olmuştu.

Hükümetin, düşük gelirli aileler için vergi indirimine gideceği ve fiyatlarda artış sağlayacağı konuşulurken, başka bir yandan da otogaza (LPG) 20 Ekim’de 22 kuruş artırım yapılması, 1 Kasım itibariyle 49 kuruş daha ek artırım gelmesi soru işaretleri oluşturuyor. Halihazırda döviz kurundaki yükseliş ve yaşanan çip krizinin otomotiv bölümünü etkilemesiyle yapılan fiyat artışı da, kimi modelleri bir üst vergi dilimine soktuğu için uygulanan artırım oranı çok daha fazla olabiliyor. Alınan vergi ölçüsünün motor hacmine nazaran değiştiği taşıtlar, yüzde 220 ÖTV’ye ek yüzde 18 Katma Kıymet Vergisi (KDV) oranlarıyla tüketiciye yansıyor. Kasım ayı itibariyle de otomobil piyasasında 150 bin TL bandının altında satışa sunulan sıfır araç kalmamış durumda.

Türkiye İnhisar Bayiler Platformu Lideri Özgür Aybaş’ın, akaryakıt ve doğalgazın akabinde pazartesi itibariyle alkole de artırım geldiğini açıklaması, fiyatlara yansıyan vergi artışlarını da tüketiciye hatırlattı. 24 Haziran’da Resmi Gazete’de yayımlanan karara nazaran, alkollü içki ve sigarada 6 ayda bir enflasyon oranında yapılan vergi artışı yılbaşına kadar uygulanmayacak. Yıl içinde tütün mamullerine bir daha artırım gelip gelmeyeceği merak edilirken, alkollü içkide 2021 yılı sonu için yüzde 25 vergi artışı öngörülüyor.

Pekala, artan vergi oranları sağlıklı mı? Tüm bu zamlanmaların nedeni nedir? 2022’de muhtemel bir vergi artışı kelam konusu olacak mı? Vergi uzmanı Tabip Numan Emre Ergin, Sputnik’e anlattı.

‘Devletin en büyük gelir kalemi vergi; gelirin kaynaklara nasıl dağıtılacağı büsbütün siyasi bir tercih’

Devletin ‘şirket’ üzere düşünülmesi gerektiğini, gelirleri ve sarfiyatları olduğunu söyleyen Ergin, “Devletin en büyük gelir kalemi de vergidir. Üç tane vergi olabileceği kaynağı var lakin gelirin kaynaklara nasıl dağıtılacağı büsbütün siyasi bir tercih. ‘Vergileyeceğim fakat kimi vergileyeceğim, kimden vergi alacağım, nelerden vergi alacağım?’ Biz vergileri 3 temel kaynaktan alırız. Birincisi gelirler; şirketlerin ve bireylerin kârları üzerinden ödediğidir. İkincisi servet üzerinden alınır. Yalnızca bir varlığa sahipsiniz diye vergi ödersiniz. Mesela emlak ve motorlu taşıtlar vergisi buna örnektir. Üçüncü gelir kaynağımız ise harcamalar. Bunun da en büyük örnekleri ÖTV ve KDV’dir. Biz bunları dolaylı vergiler başlığı altında sınıflandırıyoruz” dedi.

‘Hızlı tahsil edilebildiği için devlet harcama vergilerini çok sever’

ÖTV’nin, Avrupa Birliği ile ahenk müzakerelerinin yürütüldüğü periyotta, 2002’de mevzuata kazandırılmış bir kanun olduğunu hatırlatan Ergin, ÖTV’nin de KDV üzere harcamalar üzerinden alındığına vurgu yaparak, “Harcama vergilerinde harcama yapıldığı anda devlet parasını aldığı için zamansal olarak bir gecikme olmaz. Münasebetiyle devlet süratli tahsil edildiği için bu harcama vergilerini çok sever zira kolay ve pratik bir tahsilat sistemi var. Son periyotlarda bizim ülkemizde de bu vergilerin yükü gittikçe artmaktadır. Bu yalnızca Türkiye’de olan bir şey de değil. Genel olarak Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ülkelerine baktığımız vakit harcamalar üzerinden alınan vergilerin, toplam vergi gelirleri içerisindeki hissesinin arttığını görüyoruz. Artışın sebeplerinin en başında iktisatların büyümesi ve harcamaların artması nedeniyle harcamaları finanse edecek gelir kalemlerinin de artması gerektiği geliyor. Bu yıl 100 TL’lik bir bütçe hazırlarken, gelecek yıl 150 TL’lik bir bütçe yapmanız gerekiyor. Bu biraz devletin toplumsal harcamalarıyla da ilgili. Mesela pandemi devrinde çokça rastladık; beşerler çalışmadı ve dükkanlar kapandı, toplumsal yardımlar yapıldı. Yardımlar da devletin bütçesinden karşılandı, devletin sırtına bir yük oldu” dedi ve ekledi:

‘Para bastığınızda enflasyonu körüklersiniz, borçlanmayı artırdığınızda da faiz sarmalına girersiniz’

“Günün sonunda devlet bunu vergi gelirleriyle finanse ediyor zira harcadığı bir kalemi er ya da geç gelir olarak yaratmak zorunda. Öteki türlü bütçeden açık verir, bu açık da şayet vergi gelirleriyle kapatılmazsa ya borçlanma ya da para basmayla kapatılır lakin iki seçenek de sürdürülebilir değildir. Para bastığınızda enflasyonu körüklersiniz, borçlanmayı artırdığınızda da faiz sarmalına girersiniz.”

‘Kur arttıkça vergi, vergi arttıkça devletin TL geliri artıyor, tüm bunlar da enflasyona sebep oluyor’

Kurdaki artışın vergilerle ilgisinin enflasyonla hakikat orantılı olduğunu vurgulayan Ergin, “Enflasyon epey sayılar TL bazında şişiyor. Devlet de TL olarak daha fazla vergi elde ediyor. Bir kelam vardır ‘Enflasyon kanunsuz vergidir’ diye, enflasyonun artması devletin vergi gelirlerinde de bir anda artışa neden oluyor. Dolaylı vergilerin artması, tüketiciye yansıtılan fiyatların da artması manasına geliyor. Kur arttıkça ithalat fiyatı artıyor, ithalat fiyatı arttıkça da o ithalat üzerinden ödeyeceğiniz vergi de artıyor. Üreticilerin de yalnızca bu vergiden ötürü maliyeti artmış oluyor, artış kendi ürettiği eserlerin fiyatlarına yansıyor. Böylelikle zincirleme bir biçimde kur arttıkça vergi artıyor, vergi arttıkça da devletin geliri TL bazında artıyor, lakin tüm bunlar da öbür bir yandan enflasyona neden oluyor” açıklamasında bulundu.

‘Pandemi devrinde devletin gelir ve masrafları ortasındaki makas açıldı’

Ergin, pandemiyle birlikte iktisadın çok küçüldüğünü ve işyerlerinin kapandığını hatırlatarak şu tabirleri kullandı:

“İnsanlar harcama yapamadılar ve işyerleri kar elde edemedi; devlet vergi gelirini azalttı. Bir yandan da çeşitli toplumsal ödemeler ve harcamalar yaptı. Hasebiyle devletin gelir ve masrafları ortasındaki makas açıldı. Bu makası nasıl kapayacaksın? Bir ölçü para basıldı, bir ölçü borçlanma yapıldı. Uzun vadede sürdürülebilir olmadıkları için bunlar haricinde de geçen sene birçok bahiste vergi artışları oldu. Çeşitli vergi kanunlarında değişiklikler yapılarak hem birtakım vergilerde oran artışları oldu hem de kimi istisnaların alanı daraltıldı; şirketlere yeni kısıtlamalar getirildi. Aslında devlet, gelirlerindeki düşüş ve harcamalarındaki artışı normalize edebilmek için uzun vadede vergi artışlarına gitti diyebiliriz. Yakın vakitte alkoldeki ve araba satışlarındaki ÖTV artışları da buna örnek.”

Eşel taşınabilir sistemine karşın akaryakıt fiyatları neden artıyor?

Akaryakıtta eşel sistemine karşın pompaya yansıyan fiyat artışına açıklama getiren Ergin, Eşel taşınabilir sistemi yokken ÖTV’de yapılacak bir artış çoğunlukla pompa fiyatlarına yansıyor. Akaryakıttaki fiyat artışı birçok olumsuz tesire neden olduğu ve her şey akaryakıtla endeksli olduğu için enflasyonu tetikleyerek mal ve hizmet fiyatlarını önemli manada etkiliyor. O nedenle eşel taşınabilir sistemiyle devlet, ‘Akaryakıttaki fiyat artışlarını ÖTV gelirlerinden karşılayıp enflasyon üzerindeki baskıyı azaltmak istiyorum’ dedi. Olağan bunun bir marjı vardı ve bu marjın sonuna kurdaki artışın da tesiriyle de birlikte yaklaşmıştık. Geçen hafta petrolde yaşadığımız bir grup fiyat artışların, bu eşel taşınabilir sisteminin artık sona gelmesinden kaynaklanıyordu. 2022 bütçesinde bu eşel sisteminin tekrar yürürlüğe sokulacağını görüyoruz; bu artışlar azalacak” dedi.

‘Otomobil yahut tütün mamullerinin fiyatlarında bir artış bekleyebiliriz’

Ekim ayında Cumhurbaşkanı’na verilen yetkilerin genişletilmesiyle ilgili çıkan 7338 sayılı kanuna da atıfta bulunan Ergin, “Enteresan bir unsur var; Cumhurbaşkanı’na tütün mamülleri ve arabalardaki yasal ÖTV oranını 3 katına kadar çıkarma yetkisi verildi. Yani yakın vakitte tütün mamullerinde yahut arabalarda bir vergi artışını doğal olarak da fiyatlara yansıyacak olan bir artışı bekleyebiliriz” dedi.

‘Gelirden bağımsız olarak çok kazanan da az kazanan da birebir vergiyi ödüyor’

Dolaylı vergilere yük veren bir sistemin olduğunu ve bunun da adaletli olmadığını söz eden Ergin, “İnsanları gelirleri üzerinden değil de harcamaları üzerinden vergilendiriyorsunuz. Türkiye üzere kişi başı geliri düşük olan ve elde edilen gelirin de değerli bir kısmının hane halkı tarafından tüketildiği bir durumda siz aslında alt ve orta gelir seviyesindeki insanların hem gelirlerini hem de harcamalarını vergilendirmiş oluyorsunuz. Şöyle düşünün; aylık geliri 5.000 TL olan kişi, bu gelirin tamamını tüketiyorsa, mevcut olan vergilerin tamamını ödüyor. Aylık geliri 50.000 TL olan birinin de lüks dışındaki temel harcamaları tıpkı olmasına karşın herkes tıpkı vergiyi ödüyor. Gelirden bağımsız olarak çok kazanan da az kazanan da birebir vergiyi ödüyor. Devletin harcamalar üzerinden vergi almaması üzere bir seçenek olamaz lakin gelir ve servet üzerinden alınan vergilerin daha fazla ağırlıklandırılması, kayıtdışı iktisadın de azaltılması gerekiyor. Bugün bizim vergi gelirlemize baktığınızda kabaca yüzde 50’si ÖTV ve KDV’den oluşuyor. Şirketlerin ödedikleri ise yüzde 8 ila 12 ortasında. Yani devletin bütçesini neredeyse çalışanlar karşılıyor. Bu aslında adaletsiz bir durum ve değiştirilmesi lazım” biçiminde konuştu.

‘Kara bir kış bizi bekliyor’

2022’den çok ümitli olmadığını aktaran Ergin, ekonomik kapanmayı öngörmüyor olsa da pandeminin tesirlerinin devam ettiğini vurgulayarak durumu “Küresel manada esasen bir arz kıtlığı ve enflasyonist bir baskı var. Bunun Türkiye’ye yansımaları ve tesiri olacaktır. Türkiye’nin kendinden de kaynaklanan ekonomik ve siyasi riskleri var. Her ne kadar seçimler vaktinde olacak dense de bütün siyasi partilerin önümüzdeki sene seçime hazırlık yaptığını hepimiz görüyoruz; bir seçim iktisadı uygulanacaktır. Son periyotta Merkez Bankası’nın iktisat biliminin kurallarını zorlar derecesinde faiz indirimine gitmesi ve bu mevzuda tenkitler almasıyla döviz kurlarının önemli biçimde yükselmesi, iktisat üzerinde çok önemli baskılar yapıyor. Türkiye’nin mülkiyet hakkı, hukukun üstünlüğü ve adalet üzere mevzularda da kuşkuyla karşılanan ülkeler ortasında yer alması maalesef ekonomiyi de değerli bir biçimde etkilemekte. 2022’de fiyatların ve enflasyonun daha da artacağını öngörüyorum. Umarım yanılıyorumdur ancak kara bir kış bizi bekliyor diyebilirim” biçiminde özetledi.

TR Sputnik

iletişim : live:.cid.e85adaa203246898
şehirlerarası nakliyat | Eryaman Diş | instagram takipçi satın al
hack forum warez forum hack forum deneme bonusu en iyi casino siteleri slot siteleri gaziantep escort gaziantep escort izmir escort bedava hesaplar Ataşehir escort Anadolu yakası escort Bostancı escort ümraniye escort Maltepe escort Kartal escort ankara escort bakırköy escort ataköy escort şirinevler escort bahçeşehir escort escort istanbul Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı saricahali.com.tr cami halısı cami halısı cami halısı evden eve nakliyat Bahsegel Rulet Casino Bahigo google.com.tr deneme bonusu deneme bonusu veren siteler bahis siteleri Canlı Maç izle bonus veren bahis siteleri taraftarium24 Selçuksports